РУНАМОИИ ЛОИҲАИ ШУЪБАИ ФОЛКЛОР ВА АДАБИЁТИ ИНСТИТУТИ ИЛМҲОИ ГУМАНИТАРИИ БА НОМИ Б. ИСКАНДАРОВИ АМИТ

РУНАМОИИ ЛОИҲАИ ШУЪБАИ ФОЛКЛОР ВА АДАБИЁТИ ИНСТИТУТИ ИЛМҲОИ ГУМАНИТАРИИ БА НОМИ Б. ИСКАНДАРОВИ АМИТ

  Дар доираи нақшаи чорабиниҳои Институти илмҳои гуманитарии ба номи академик Б. Искандарови Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон 4 марти соли 2026 рунамоии лоиҳаи панҷсолаи Шуъбаи фолклор ва адабиёт таҳти унвони «Пайдоиш, таҳаввул ва ташаккули фолклор ва адабиёти кӯдакона (дар мисоли фолклор ва адабиёти Бадахшон)» баргузор гардид. Чорабинӣ дар фазои гарму созандаи илмӣ ва бо иштироки намояндагони муассисаҳои гуногуни давлатӣ, олимону пажӯҳишгарон ва коршиносони соҳа доир шуд.

  Пеш аз оғози чорабинӣ дар саҳни Институт намоиши китобҳо ва осори илмии муҳаққиқони муассиса ташкил гардид. Меҳмонон пас аз тамошои намоиш аз утоқи Шурои дифоъ ва ҳамчунин аз фонди дастхатҳо, ки чанде пеш пурра таъмиру таҷдид гардидааст, боздид намуданд. Иштирокчиён бо ганҷинаи арзишманди дастхатҳои чандинсола ва дастовардҳои илмии кормандони Институт аз наздик ошно шуда, ба фаъолияти илмию таҳқиқотии муассиса баҳои баланд доданд.

  Дар қисмати расмии чорабинӣ директори Институт, доктори илмҳои филология Қаландариён Ҳоким Сафар сухани ифтитоҳӣ ироа намуда, дар бораи аҳаммияти илмию фарҳангии лоиҳа ва нақши он дар рушди таҳқиқоти фолклоршиносӣ ва адабиёти кӯдакона изҳори назар карданд. Зикр гардид, ки омӯзиши мероси фолклорӣ ва адабии марбут ба кӯдакон на танҳо барои таҳқиқоти илмӣ, балки барои тарбияи маънавӣ ва фарҳангии насли наврас низ аҳаммияти хос дорад.

  Ҳамзамон, Қаландариён Ҳоким Сафар дар суханронии худ ба ҷанбаҳои равонӣ ва маънавии тарбияи насли навраси ҷаҳони муосир таваҷҷуҳи махсус зоҳир намуда, таъкид карданд, ки дар шароити тағйирёбии босуръати ҷаҳони имрӯз масъалаи тарбияи кӯдакону наврасон аҳаммияти боз ҳам бештар пайдо мекунад. Ба гуфтаи ӯ, парвариши насли солимандешу худшинос бояд бар пояи арзишҳо ва хусусиятҳои миллии фарҳангӣ сурат гирад. Аз ин рӯ, зарур аст, ки бо такя ба мероси гаронбаҳои фолклорӣ ва адабии халқ, инчунин бо истифода аз равишу моделҳои нави илмӣ ва педагогӣ, усулҳои муассири тарбияи насли наврас таҳия ва дар амал татбиқ карда шаванд.

  Сипас, роҳбари лоиҳа, доктори илмҳои филология В. Д. Охониёзов зимни маърузаи худ ҳадаф ва вазифаҳои асосии лоиҳаро муфассал шарҳ доданд. Ӯ таъкид намуданд, ки мақсади меҳварии ин ташаббус анҷом додани пажӯҳиши фарогири фолклор ва адабиёти кӯдакона мебошад, ки миёни кӯдакону наврасони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон роиҷ аст. Ба гуфтаи роҳбари лоиҳа, ҷамъоварӣ, таҳлил ва муаррифии чунин мавод метавонад барои таҳияи пешниҳодҳои мушаххас ба муассисаҳои томактабӣ ва муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ заминаи мусоид фароҳам оварад. Истифодаи ҳадафмандонаи намунаҳои беҳтарини фолклор ва адабиёти кӯдакона метавонад дар таҳкими худшиносии миллӣ, парвариши ҳисси ватандӯстӣ ва рушди маънавии кӯдакону наврасон саҳми назаррас гузорад.

  Дар идома роҳбарон ва намояндагони муассисаҳои ҳамкор андеша ва пешниҳодҳои худро баён намуданд. Пешниҳоду таъкидҳои онҳо бештар ба он равона буданд, ки татбиқи чунин лоиҳа метавонад дар тарбияи насли наврас, рушди барвақтии кӯдакон ва ғанӣ гардонидани муҳтавои маърифатии онҳо натиҷаҳои назаррас ба бор оварад. Зикр гардид, ки истифодаи намунаҳои беҳтарини фолклор ва адабиёти кӯдакона дар муҳити таълимӣ, барномаҳои фарҳангӣ ва расонаӣ барои баланд бардоштани ҷаҳонбинӣ, таҳкими арзишҳои миллӣ ва тарбияи ахлоқии кӯдакону наврасон аҳаммияти калон дорад. Ҳамаи муассисаҳо омодагии худро ҷиҳати ҳамкориҳои зич, ҳамоҳангсозии фаъолият ва дастгирии амалии марҳилаҳои татбиқи лоиҳа изҳор намуданд.

  Дар фарҷоми ҳамоиш байни Институт ва як қатор муассисаҳои давлатӣ шартномаҳои ҳамкории дуҷониба ба имзо расиданд. Аз ҷумла, чунин шартномаҳо бо Раёсати маориф ва илми назди Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ВМКБ, Донишгоҳи давлатии Хоруғ ба номи М. Назаршоев, Филиали Донишкадаи ҷумҳуриявии такмили ихтисос ва бозомӯзии кормандони соҳаи маорифи ВМКБ, Идораи радио ва телевизиони ВМКБ, рӯзномаи вилоятии «Бадахшон» ва Раёсати фарҳанги МИҲД-и ВМКБ баста шуданд.

  Ҳамзамон, ба ин муассисаҳо аз ҷониби Институт сипосномаҳо ҳамчун нишонаи қадрдонӣ барои ҳамкориҳои пайваста ва саҳмашон дар рушди ҳамкориҳои илмӣ-таҳқиқотӣ тақдим гардид. Ин иқдом барои таҳкими робитаҳои байни муассисаҳои илмӣ, таълимӣ ва фарҳангӣ заминаи мусоид фароҳам оварда, имкониятҳои навро барои таҳқиқ, муаррифӣ ва тарғиби фолклор ва адабиёти кӯдаконаи Бадахшон фароҳам месозад.

  Чорабинӣ дар фазои созандаи илмӣ ва дар сатҳи баланди ташкилӣ баргузор гардида, ҳамчун қадами муҳим дар роҳи рушди таҳқиқоти фолклор ва адабиёти кӯдакона арзёбӣ гардид.

 

Муфассал ...

Рӯзи байналмилалии забони модарӣ ва гиромидошти хизматҳои шоистаи забоншиноси маъруф, доктори илмҳои филологӣ, профессор Маҳрам Файзов

  Дар Институти илмҳои гуманитарии ба номи академик Б. Искандарови АМИТ бахшида ба Рӯзи байналмилалии забони модарӣ ва гиромидошти хизматҳои шоистаи забоншиноси маъруф, доктори илмҳои филологӣ, профессор Маҳрам Файзов конференсияи ҷумҳуриявии илмию амалӣ баргузор гардид.

  Ҳадафи асосии конференсия таҳкими ҳамзистии созандаи забонҳои модарӣ ва забони давлатӣ маҳсуб ёфта, дар ин замина бахшидани он ба хотираи профессор Маҳрам Файзов рамзист. Маҳз таҳқиқоти бунёдии ин олими забардаст дар омӯзиши забонњои забонҳои шарқи эронӣ ва сохтори овозии забони тоҷикӣ заминаи илмиеро фароҳам овардааст, ки имрӯз мо ин ду мероси фарҳангиро дар пайвастагии ногусастанӣ баррасӣ мекунем. Дар ҳамоиш таъкид гардид, ки маҳз бо такя ба чунин дастовардҳои илмӣ забонҳои маҳаллӣ ҳамчун ганҷинаи бебаҳои таърихӣ ва забони тоҷикӣ чун меҳвари иттиҳоди ҳувияти миллӣ дар низоми давлатдории сокинони Кӯҳистони Бадахшон нақши калидӣ мебозанд. Кори конференсия дар ду бахш — пленарӣ ва мавзуӣ идома ёфт.

  Бахши пленарии конференсия бо сухани ифтитоњї ва табрикотии директори Институт, доктори илмҳои филологӣ Қаландариён Ҳоким Сафар оғоз гардид. Доктор Каландариён Њоким Сафар зимни баромади хеш ба масъалаи ҳифзи ҳувияти забонӣ ва ҷойгоҳи забони модарӣ дар ҷомеаи муосир таваҷҷуҳи махсус зоҳир кард. Таъкид гардид, ки арҷгузорӣ ба хидматҳои олимони барҷаста ва гиромидошти хотираи бузургони илм дар Институт ба як анъанаи нек ва иқдоми ҳамешагӣ табдил ёфтааст, зеро шинохти мактабҳои илмии гузашта заминаи асосии рушди илми имрӯз маҳсуб меёбад.

  Дар бахши пленарии конференсия маърузаҳои зерини илмӣ шунида шуданд, ки заминаи баҳсҳои минбаъдаро фароҳам оварданд: «Забони модарӣ ва масоили мубрами забоншиносии муосир» — д.и.ф. Матробиён С.Қ.; «Ҳамзистии забонҳои маҳаллӣ дар низоми ҳувияти миллӣ» — н.и.ф. Назаршоева Ч.Р.; «Осори Маҳрам Файзов ва рушди забоншиносии миллӣ» — д.и.ф. Аламшоев М.М.; «Масъалаҳои орфоэпияи забони тоҷикӣ дар тадқиқоти М. Файзов» — д.и.ф. Офаридаев Н.; «Маҳрам Файзов – олими варзидаи забоншинос» — н.и.ф. Насрадиншоев А.

  Кори конференсия дар бахши мавзуӣ идома ёфта, муҳаққиқон тариқи онлайн ва ҳузурӣ паҳлӯҳои гуногуни забоншиносии муосир ва методологияи таҳқиқро баррасӣ карданд: «Корпусные и онлайн лексикографические методы при изучении малых языков» — н.и.ф. Некушоева Ш.С.; «Научный журнал как инструмент развития и закрепления терминологии» — Ризвоншоева Н.Н.; «Табу ва эвфемизмҳо дар забони шуғнонӣ» — н.и.ф. Броимшоева М.Қ.; «Таҳлили лексикӣ-семантикии ороишоти занона дар забонҳои гурӯҳи шуғнонӣ-рӯшонӣ» — н.и.ф. Ғуломалиева Р.

  Дар идомаи ҳамоиш қисмати хотираву ёддоштҳо сурат гирифт, ки дар он ҳамкорон ва шогирдони профессор Маҳрам Файзов аз лаҳзаҳои зиндагӣ ва фаъолияти илмии ин олими забардаст ёдоварии наҷиб карданд. Таъкид гардид, ки профессор Файзов на танҳо ҳамчун як муҳаққиқи сахткӯш ва бунёдгузори соҳаи фонетикаи таҷрибавию лаҳҷашиносӣ, балки ҳамчун инсони фурӯтан, роҳнамои ғамхори ҷавонон ва шахсияти соҳибмактаб дар хотири аҳли илму адаб боқӣ мондааст.

  Бо назардошти хидматҳои шоистаи профессор Маҳрам Файзов дар рушди илми забоншиносии ватанӣ ва тарбияи кадрҳои илмӣ, аз ҷониби иштирокдорони конференсия пешниҳод гардид, ки барои гиромидошти номи ин олими забардаст яке аз муассисаҳои таълимӣ ё марказҳои фарҳангии ноҳияи Рӯшон ба номи ӯ гузошта шавад.

  Дар анҷом миёни иштирокчиён мубодилаи афкори судманд сурат гирифт. Пешниҳод гардид, ки робитаи забонҳои маҳаллӣ ва забони давлатӣ ҳамчун модели муваффақи ҳамзистии фарҳангӣ бештар тарғиб карда шавад. Иштирокдорон иқдоми Институтро дар мавриди арҷгузорӣ ба хидматҳои олимони гузашта ва пайванди он бо масъалаҳои муосири ҳувияти миллӣ баланд арзёбӣ карданд.

 

 

 

 

Муфассал ...

КОНФЕРЕНСИЯИ ИЛМИЮ АМАЛӢ «КАСБҲОИ ОЯНДА ВА САВОДНОКИИ РАҚАМӢ»

АКАДЕМИЯИ МИЛЛИИ ИЛМҲОИ ТОҶИКИСТОН

 

ИНСТИТУТИ ИЛМҲОИ ГУМАНИТАРИИ БА НОМИ АКАДЕМИК Б. ИСКАНДАРОВ

 

КОНФЕРЕНСИЯИ ИЛМИЮ АМАЛӢ «КАСБҲОИ ОЯНДА ВА САВОДНОКИИ РАҚАМӢ»

 

Дар Паёми имсолаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Маҷлиси Олӣ таъкид гардид, ки рушди иқтисоди рақамӣ ва ташаккули саводнокии рақамӣ аз самтҳои афзалиятноки сиёсати иҷтимоию иқтисодии давлат ба шумор меравад. Сарвари давлат иброз доштанд, ки дар шароити ҷаҳонишавӣ ва пешрафти босуръати технологияҳо, истифодаи васеи технологияҳои иттилоотию коммуникатсионӣ, густариши ҳукумати электронӣ ва рақамикунонии хизматрасониҳои давлатӣ шарти асосии баланд бардоштани рақобатпазирии миллӣ мебошад.

Ҳамчунин, дар Паём рушди иқтисоди рақамӣ ҳамчун омили муҳими ҷалби сармоя, таъсиси ҷойҳои нави корӣ, баланд бардоштани шаффофият ва таъмини рушди устувори кишвар арзёбӣ гардид.

Дар ҷараёни баҳрабардори аз ин бахши Паём дар толори Институти илмҳои гуманитарӣ ба номи академик Б. Искандарови Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон конференсияи илмию амалӣ таҳти унвони «Касбҳои оянда ва саводнокии рақамӣ» баргузор гардид.

Конференсия бо сухани ифтитоҳии директори Институти илмҳои гуманитарӣ ба номи академик Б. Искандарови АМИТ, доктори илмҳои филологӣ Қаландариён Ҳоким Сафар оғоз ёфт. Мавсуф бо истинод ба таъкидҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон зикр намуд, ки «ояндаи рушди давлат аз сатҳи дониш, маърифат ва малакаҳои рақамии шаҳрвандон вобастагии мустақим дорад». Қайд гардид, ки саводнокии рақамӣ омили муҳими рушди ҷомеа мебошад.

Муовини Раиси Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон Мирзозода Мусо Одинамуҳаммад зимни сухани табрикотии худ иброз дошт, ки дар шароити муосир рушди инфрасохтори рақамӣ барои минтақа аҳамияти махсус дорад. Таъкид гардид, ки бо назардошти дастуру ҳидоятҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон,  Пешвои миллат,  Эмомалӣ Раҳмон, тавсеаи шабакаҳои интернетӣ, рушди хизматрасониҳои электронӣ ва ҷорӣ намудани технологияҳои муосири рақамӣ дар соҳаҳои маориф, тандурустӣ ва идоракунии давлатӣ аз самтҳои афзалиятнок ба ҳисоб мераванд.

Зикр гардид, ки татбиқи чунин тадбирҳо ба беҳтар гардидани сатҳу сифати хизматрасонӣ ба аҳолӣ, баланд бардоштани шаффофият дар фаъолияти сохторҳои давлатӣ ва фароҳам овардани имкониятҳои нави рушди иҷтимоию иқтисодии вилоят мусоидат менамояд.

Сипас анҷом Муовини Раиси Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон Мирзозода Мусо Одинамуҳаммад дар баромади худ  изҳор доштанд, ки бо дастгирии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва саъю кӯшиши муштарак, раванди рақамикунонӣ дар вилоят босуръат рушд намуда, барои зиндагии шоистаи сокинон заминаи устувор фароҳам меорад.

Қайд гардид, ки дар Ҷумҳурии Тоҷикистон татбиқи низоми ҳукумати электронӣ, пардохтҳои ғайринақдӣ, хизматрасониҳои бонкии мобилӣ, бақайдгирии электронии андозсупорандагон ва рақамикунонии соҳаи маориф тадриҷан густариш меёбад.

Дар ВМКБ низ ҷорӣ намудани технологияҳои рақамӣ дар соҳаи маориф, тандурустӣ, инчунин истифодаи системаҳои иттилоотӣ дар идоракунии маҳаллӣ аз ҷумлаи қадамҳои амалӣ дар самти трансформатсияи рақамӣ ба ҳисоб меравад.

Директори Институти биологии Помир ба номи Х. Юсуфбекови АМИТ, доктори илмҳои биологӣ Абдулназарзода Абдулназар Ғоибназар зимни суханрониашон зарурати ҳамгироии илмҳои табиӣ ва гуманитариро дар шароити трансформатсияи рақамӣ таъкид намуд. Қайд гардид, ки дар ҷаҳони муосир рушди устувори илм бидуни истифодаи технологияҳои пешрафта, аз ҷумла таҳлили додаҳо, пойгоҳҳои иттилоотӣ ва системаиҳои рақамии идоракунии дониш ғайриимкон аст.

Дар ин замина мавсуф ба нуктаҳои муҳими суханронии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Эмомалӣ Раҳмон, ишора намуда, таъкид кард, ки Пешвои миллат рушди илм, инноватсия ва рақамикунониро яке аз самтҳои афзалиятноки сиёсати давлатӣ арзёбӣ карда, зарурати омода намудани мутахассисони баландихтисоси ҷавобгӯ ба талаботи замони муосирро пайваста таъкид менамоянд.

Дар доираи конференсия масъалаҳои марбут ба рушди иқтисоди рақамӣ мавриди баррасии амиқ қарор гирифтанд.

Мавзуи аввал: «Зарурияти баррасии масъалаҳои рақамигардонии иқтисод: таҳлил ва тамоюҳҳои нави рушди иқтисоди Тоҷикистон» Бо маърӯзаи пурмуҳтаво номзади илмҳои иқтисод, докторанти шуъбаи тадқиқоти иҷтимоиёту иқтисодиёти Бадахшони Институти илмҳои гуманитарӣ ба номи академик Б. Искандарови АМИТ Сайфуллоева Олга Амониллоевна баромад намуд.

Дар маърӯза аҳамияти стратегӣ доштани рақамигардонии иқтисод ҳамчун омили асосии баланд бардоштани рақобатпазирии миллӣ, рушди соҳибкории рақамӣ, ҷалби сармоя ва густариши ҳамгироии байналмилалӣ мавриди таҳлили илмӣ қарор гирифт.

Аз рӯи мавзуи  «Эволюсияи касбҳо дар шароити иқтисоди рақамӣ» бо маърӯза ходими илмии шуъбаи тадқиқоти иҷтимоиёту иқтисодиёти Бадахшон Сабоева Ҷамила Саломатшоевна баромад намуд.

Мавзуъ ба таҳлили тағйирёбии сохтори бозори меҳнат, пайдоиши касбҳои нав, коҳиши талабот ба ихтисосҳои анъанавӣ, инчунин зарурати бозомӯзӣ ва такмили ихтисос дар шароити рақамигардонӣ бахшида шуд.

Раматшоев Далер Айдибекович - докторанти PhD-и курси дуюми ихтисоси «Иқтисодиёт ва идоракунии хоҷагии халқ»дар доираи масъалаи «Рақобати зеҳни сунъӣ ва инсон дар ҷомеаи рақамӣ: чолишҳо ва имкониятҳои рушд»  баромад намуд.

Дар маърӯза масъалаҳои таъсири технологияҳои зеҳни сунъӣ ба сохтори шуғл, хавфҳои эҳтимолии автоматизатсия, тағйирёбии муносибатҳои меҳнатӣ ва ҳамзамон имкониятҳои рушди инноватсионӣ, баланд бардоштани самаранокии истеҳсолот ва хизматрасонӣ мавриди таҳлили илмӣ қарор гирифтанд.

Дар конференсия кормандони Институти илмҳои гуманитарии ба номи академик Б. Искандарови АМИТ, кормандони илмии Институти биологии Помир ба номи Х. Юсуфбекови АМИТ, омӯзгорон ва донишҷӯёни факултети иқтисоди Донишгоҳи давлатии Хоруғ ба номи М. Назаршоев фаъолона ширкат варзиданд.

Дар ҷамъбасти кори конференсия таъкид гардид, ки рақамигардонии иқтисод яке аз самтҳои афзалиятноки рушди устувори Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳисоб рафта, ташаккули саводнокии рақамӣ, омодасозии кадрҳои баландихтисос ва татбиқи технологияҳои муосир шарти муҳими таъмини пешрафти иҷтимоию иқтисодии кишвар маҳсуб меёбад.

 

 

Муфассал ...

КОНФЕРЕНСИЯИ ИЛМИЮ АМАЛӢ «КАСБҲОИ ОЯНДА ВА САВОДНОКИИ РАҚАМӢ»

АКАДЕМИЯИ МИЛЛИИ ИЛМҲОИ ТОҶИКИСТОН

 

ИНСТИТУТИ ИЛМҲОИ ГУМАНИТАРИИ БА НОМИ АКАДЕМИК Б. ИСКАНДАРОВ

 

КОНФЕРЕНСИЯИ ИЛМИЮ АМАЛӢ «КАСБҲОИ ОЯНДА ВА САВОДНОКИИ РАҚАМӢ»

 

Дар Паёми имсолаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Маҷлиси Олӣ таъкид гардид, ки рушди иқтисоди рақамӣ ва ташаккули саводнокии рақамӣ аз самтҳои афзалиятноки сиёсати иҷтимоию иқтисодии давлат ба шумор меравад. Сарвари давлат иброз доштанд, ки дар шароити ҷаҳонишавӣ ва пешрафти босуръати технологияҳо, истифодаи васеи технологияҳои иттилоотию коммуникатсионӣ, густариши ҳукумати электронӣ ва рақамикунонии хизматрасониҳои давлатӣ шарти асосии баланд бардоштани рақобатпазирии миллӣ мебошад.

Ҳамчунин, дар Паём рушди иқтисоди рақамӣ ҳамчун омили муҳими ҷалби сармоя, таъсиси ҷойҳои нави корӣ, баланд бардоштани шаффофият ва таъмини рушди устувори кишвар арзёбӣ гардид.

Дар ҷараёни баҳрабардори аз ин бахши Паём дар толори Институти илмҳои гуманитарӣ ба номи академик Б. Искандарови Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон конференсияи илмию амалӣ таҳти унвони «Касбҳои оянда ва саводнокии рақамӣ» баргузор гардид.

Конференсия бо сухани ифтитоҳии директори Институти илмҳои гуманитарӣ ба номи академик Б. Искандарови АМИТ, доктори илмҳои филологӣ Қаландариён Ҳоким Сафар оғоз ёфт. Мавсуф бо истинод ба таъкидҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон зикр намуд, ки «ояндаи рушди давлат аз сатҳи дониш, маърифат ва малакаҳои рақамии шаҳрвандон вобастагии мустақим дорад». Қайд гардид, ки саводнокии рақамӣ омили муҳими рушди ҷомеа мебошад.

Муовини Раиси Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон Мирзозода Мусо Одинамуҳаммад зимни сухани табрикотии худ иброз дошт, ки дар шароити муосир рушди инфрасохтори рақамӣ барои минтақа аҳамияти махсус дорад. Таъкид гардид, ки бо назардошти дастуру ҳидоятҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон,  Пешвои миллат,  Эмомалӣ Раҳмон, тавсеаи шабакаҳои интернетӣ, рушди хизматрасониҳои электронӣ ва ҷорӣ намудани технологияҳои муосири рақамӣ дар соҳаҳои маориф, тандурустӣ ва идоракунии давлатӣ аз самтҳои афзалиятнок ба ҳисоб мераванд.

Зикр гардид, ки татбиқи чунин тадбирҳо ба беҳтар гардидани сатҳу сифати хизматрасонӣ ба аҳолӣ, баланд бардоштани шаффофият дар фаъолияти сохторҳои давлатӣ ва фароҳам овардани имкониятҳои нави рушди иҷтимоию иқтисодии вилоят мусоидат менамояд.

Сипас анҷом Муовини Раиси Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон Мирзозода Мусо Одинамуҳаммад дар баромади худ  изҳор доштанд, ки бо дастгирии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва саъю кӯшиши муштарак, раванди рақамикунонӣ дар вилоят босуръат рушд намуда, барои зиндагии шоистаи сокинон заминаи устувор фароҳам меорад.

Қайд гардид, ки дар Ҷумҳурии Тоҷикистон татбиқи низоми ҳукумати электронӣ, пардохтҳои ғайринақдӣ, хизматрасониҳои бонкии мобилӣ, бақайдгирии электронии андозсупорандагон ва рақамикунонии соҳаи маориф тадриҷан густариш меёбад.

Дар ВМКБ низ ҷорӣ намудани технологияҳои рақамӣ дар соҳаи маориф, тандурустӣ, инчунин истифодаи системаҳои иттилоотӣ дар идоракунии маҳаллӣ аз ҷумлаи қадамҳои амалӣ дар самти трансформатсияи рақамӣ ба ҳисоб меравад.

Директори Институти биологии Помир ба номи Х. Юсуфбекови АМИТ, доктори илмҳои биологӣ Абдулназарзода Абдулназар Ғоибназар зимни суханрониашон зарурати ҳамгироии илмҳои табиӣ ва гуманитариро дар шароити трансформатсияи рақамӣ таъкид намуд. Қайд гардид, ки дар ҷаҳони муосир рушди устувори илм бидуни истифодаи технологияҳои пешрафта, аз ҷумла таҳлили додаҳо, пойгоҳҳои иттилоотӣ ва системаиҳои рақамии идоракунии дониш ғайриимкон аст.

Дар ин замина мавсуф ба нуктаҳои муҳими суханронии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Эмомалӣ Раҳмон, ишора намуда, таъкид кард, ки Пешвои миллат рушди илм, инноватсия ва рақамикунониро яке аз самтҳои афзалиятноки сиёсати давлатӣ арзёбӣ карда, зарурати омода намудани мутахассисони баландихтисоси ҷавобгӯ ба талаботи замони муосирро пайваста таъкид менамоянд.

Дар доираи конференсия масъалаҳои марбут ба рушди иқтисоди рақамӣ мавриди баррасии амиқ қарор гирифтанд.

Мавзуи аввал: «Зарурияти баррасии масъалаҳои рақамигардонии иқтисод: таҳлил ва тамоюҳҳои нави рушди иқтисоди Тоҷикистон» Бо маърӯзаи пурмуҳтаво номзади илмҳои иқтисод, докторанти шуъбаи тадқиқоти иҷтимоиёту иқтисодиёти Бадахшони Институти илмҳои гуманитарӣ ба номи академик Б. Искандарови АМИТ Сайфуллоева Олга Амониллоевна баромад намуд.

Дар маърӯза аҳамияти стратегӣ доштани рақамигардонии иқтисод ҳамчун омили асосии баланд бардоштани рақобатпазирии миллӣ, рушди соҳибкории рақамӣ, ҷалби сармоя ва густариши ҳамгироии байналмилалӣ мавриди таҳлили илмӣ қарор гирифт.

Аз рӯи мавзуи  «Эволюсияи касбҳо дар шароити иқтисоди рақамӣ» бо маърӯза ходими илмии шуъбаи тадқиқоти иҷтимоиёту иқтисодиёти Бадахшон Сабоева Ҷамила Саломатшоевна баромад намуд.

Мавзуъ ба таҳлили тағйирёбии сохтори бозори меҳнат, пайдоиши касбҳои нав, коҳиши талабот ба ихтисосҳои анъанавӣ, инчунин зарурати бозомӯзӣ ва такмили ихтисос дар шароити рақамигардонӣ бахшида шуд.

Раматшоев Далер Айдибекович - докторанти PhD-и курси дуюми ихтисоси «Иқтисодиёт ва идоракунии хоҷагии халқ»дар доираи масъалаи «Рақобати зеҳни сунъӣ ва инсон дар ҷомеаи рақамӣ: чолишҳо ва имкониятҳои рушд»  баромад намуд.

Дар маърӯза масъалаҳои таъсири технологияҳои зеҳни сунъӣ ба сохтори шуғл, хавфҳои эҳтимолии автоматизатсия, тағйирёбии муносибатҳои меҳнатӣ ва ҳамзамон имкониятҳои рушди инноватсионӣ, баланд бардоштани самаранокии истеҳсолот ва хизматрасонӣ мавриди таҳлили илмӣ қарор гирифтанд.

Дар конференсия кормандони Институти илмҳои гуманитарии ба номи академик Б. Искандарови АМИТ, кормандони илмии Институти биологии Помир ба номи Х. Юсуфбекови АМИТ, омӯзгорон ва донишҷӯёни факултети иқтисоди Донишгоҳи давлатии Хоруғ ба номи М. Назаршоев фаъолона ширкат варзиданд.

Дар ҷамъбасти кори конференсия таъкид гардид, ки рақамигардонии иқтисод яке аз самтҳои афзалиятноки рушди устувори Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳисоб рафта, ташаккули саводнокии рақамӣ, омодасозии кадрҳои баландихтисос ва татбиқи технологияҳои муосир шарти муҳими таъмини пешрафти иҷтимоию иқтисодии кишвар маҳсуб меёбад.

 

 

Муфассал ...