Мувофиқи нақшаи чорабиниҳои илмии шуъбаи забонҳои помирӣ дар Институти илмҳои гуманитарии ба номи Б. Искандарови АМИТ семинари илмии навбатӣ баргузор гардид, ки ба яке аз масъалаҳои муҳим ва саривақтии фаъолияти илмии муосир - “Усулҳои муосири омодасозии мақолаҳои илмии сатҳи байналмилалӣ” бахшида шуд.
Баррасии ин мавзуъ дар шароити имрӯза аҳаммияти махсус дорад, зеро фаъолияти илмии олимон дигар танҳо бо таҳияи рисола, гузориш ё мақола дар доираи дохили муассиса маҳдуд намешавад. Илми муосир ба фазои васеи байналмилалӣ ворид гардидааст ва ҳар як муҳаққиқ барои муаррифии натиҷаҳои илмии худ бояд забон, тарзи баён, сохтор ва талаботи пазируфташудаи ҷомеаи ҷаҳонии илмиро хуб донад. Мақолаи илмӣ имрӯз на танҳо воситаи пешниҳоди натиҷаи тадқиқот, балки шакли асосии муаррифии мактаби илмӣ, нуфузи муассисаи таҳқиқотӣ ва сатҳи касбии худи муҳаққиқ ба шумор меравад.
Семинарро директори Институти илмҳои гуманитарии ба номи Б. Искандаров, доктори илмҳои филологӣ Қаландариён Ҳоким Сафар ифтитоҳ намуда, таъкид дошт, ки дар солҳои охир талабот ба сифати мақолаҳои илмӣ, махсусан мақолаҳое, ки барои нашр дар маҷаллаҳои байналмилалӣ пешниҳод мешаванд, хеле боло рафтааст. Нашр дар маҷаллаҳои шомили пойгоҳҳои байналмилалӣ, аз ҷумла Scopus ва Web of Science, имрӯз барои муҳаққиқон танҳо нишонаи фаъолияти инфиродӣ нест, балки яке аз нишондиҳандаҳои муҳими рушди илм, болоравии мақоми муассисаҳои илмӣ ва тақвияти робитаҳои илмии кишвар бо ҷомеаи ҷаҳонӣ мебошад.
Зикр гардид, ки барои ворид шудани тадқиқоти ватанӣ ба фазои байналмилалӣ танҳо доштани мавзуи хуб ва маводи илмии арзишманд кофӣ нест. Муҳаққиқ бояд тавонад масъалаи илмиро дуруст гузорад, навгонии тадқиқотро равшан нишон диҳад, мақсаду вазифаҳоро дақиқ ифода намояд, манбаъҳоро дуруст истифода барад, бо адабиёти муосири илмӣ робита барқарор кунад ва натиҷаҳои худро бо забони равшану далелнок пешниҳод созад. Маҳз аз ҳамин сабаб баргузории чунин семинарҳо барои муҳаққиқон, аспирантон, докторантон ва кормандони илмӣ зарурати воқеӣ дорад.
Гузоришгари семинар номзади илмҳои филологӣ, ходими пешбари шуъбаи забонҳои помирӣ Некушоева Шаҳло буда, номбурда бо тадқиқоту корҳои арзишманди худ дар омӯзиш ва рушди забонҳои помирӣ саҳми назаррас дорад. Қайд гардид, ки Шаҳло Некушоева дар ҳаммуаллифӣ ду мақолаи илмиро дар маҷаллаҳои бонуфузи байналмилалии шомили пойгоҳи Scopus ба нашр расонидааст. Аз ин рӯ, баромади ӯ на танҳо хусусияти назариявӣ, балки заминаи амалӣ низ дошт, зеро гузоришгар аз таҷрибаи шахсии худ марҳилаҳои омодасозӣ, таҳрир, интихоб ва пешниҳоди мақола ба маҷаллаҳои байналмилалиро шарҳ дод.
Дар ҷараёни семинар масъалаҳои гуногуни марбут ба омодасозии мақолаи илмӣ мавриди баррасӣ қарор гирифтанд. Аз ҷумла, ба интихоби мавзуи дуруст, муайян намудани мушкилоти илмӣ, таҳияи сохтори мақола, навиштани муқаддима, нишон додани навгонии илмӣ, интихоби методология, таҳлили манбаъҳо, тарзи дурусти иқтибосоварӣ, риояи меъёрҳои ахлоқи илмӣ, пешгирӣ аз асардуздӣ, интихоби маҷаллаи муносиб ва омодасозии мақола ба талаботи таҳририяҳо таваҷҷуҳи махсус дода шуд.
Аҳаммияти чунин семинарҳо дар он аст, ки онҳо муҳаққиқонро аз навиштани мақолаҳои тасодуфӣ ва танҳо ҳисоботӣ ба сӯи таҳияи матнҳои воқеан илмӣ, сохторманд ва қобили қабул дар сатҳи байналмилалӣ раҳнамоӣ мекунанд. Бисёр вақт тадқиқоти арзишманд танҳо аз сабаби дуруст ифода нашудани масъала, набудани сохтори равшан, заиф будани қисмати методологӣ ё риоя нагардидани талаботи техникӣ ба маҷаллаҳои бонуфуз роҳ намеёбад. Аз ин лиҳоз, омӯзиши чунин масъалаҳо барои ҳар як муҳаққиқ зарур аст.
Мавзуи семинар таваҷҷуҳи махсуси иштироккунандагонро ба худ ҷалб намуд. Дар бахши саволу ҷавоб иштироккунандагон оид ба тарзи интихоби маҷалла, талаботи пойгоҳҳои байналмилалӣ, сохтори мақолаи илмӣ, ҳаҷми иқтибосҳо, тарзи нишон додани навгонии илмӣ ва роҳҳои беҳтар намудани сифати мақолаҳо саволҳои тахассусӣ пешниҳод карданд. Гузоришгар бо такя ба таҷрибаи илмӣ ва амалӣ ба саволҳо ҷавобҳои мушаххасу фаҳмо дод.
Дар ҷамъбасти семинар таъкид гардид, ки чунин чорабиниҳои илмӣ барои рушди муҳити илмӣ, баланд бардоштани фарҳанги нашри илмӣ ва омода намудани муҳаққиқони ҷавон ба талаботи замони муосир аҳаммияти калон доранд. Мудирияти шуъба ва иштироккунандагон ба муаллима Шаҳло Некушоева барои баргузории чунин семинари пурмуҳтаво, амалӣ ва саривақтӣ изҳори сипос намуданд.
Ин семинар нишон дод, ки масъалаи омодасозии мақолаҳои илмии сатҳи байналмилалӣ танҳо масъалаи техникӣ нест. Он ба сифати тафаккури илмӣ, масъулияти муҳаққиқ, нуфузи муассисаи илмӣ ва ҷойгоҳи илми тоҷик дар фазои ҷаҳонӣ робитаи мустақим дорад. Аз ин рӯ, баргузории чунин семинарҳо бояд идома ёбад ва ба яке аз самтҳои доимии фаъолияти илмӣ-методии муассиса табдил ёбад.